اگر براکت فلزی یا سرامیکی روی دندان دارید، احتمالاً حلقههای کوچک و رنگی دور براکتها را دیدهاید. اورینگ ارتودنسی یک لیگاچ الاستومری کوچک و حلقهای شکل است که سیم ارتودنسی را داخل شیار براکت نگه میدارد. به این حلقه در منابع ارتودنسی با نامهایی مثل O-ring، O-tie و elastomeric ligature هم اشاره میشود.
پس اگر بخواهیم خیلی کوتاه جواب بدهیم: اورینگ خودش قرار نیست دندان را بهتنهایی جابهجا کند؛ وظیفه اصلی آن نگه داشتن سیم در براکت است تا سیستم ارتودنسی بتواند نیروهای طراحیشده را به دندانها منتقل کند.
اگر در حال بررسی درمان هستید، آشنایی با روند کار متخصص اهمیت بیشتری از انتخاب رنگ کش دارد. برای آشنایی بیشتر با دکتر میترا قره گزلو و روند مشاوره ارتودنسی میتوانید اطلاعات مربوط به خدمات ایشان را بررسی کنید.
اورینگ های ارتودنسی چگونه روی براکت قرار میگیرند؟
اورینگ معمولاً دور قسمت جلویی براکت قرار میگیرد و سیم ارتودنسی را در شیار آن ثابت نگه میدارد. در براکتهای معمولی، این حلقه میتواند با رنگهای مختلف انتخاب شود؛ در مقابل، براکتهای خود لیگاچ دارای مکانیزم یا کلیپ داخلی برای نگه داشتن سیم هستند و الزاماً به اورینگ نیاز ندارند.
به زبان ساده، اجزای اصلی را میتوان اینطور دید:
جزء | وظیفه |
|---|---|
براکت | روی دندان چسبانده میشود و مسیر حرکت سیم را مشخص میکند |
سیم ارتودنسی | نیروی لازم برای حرکت تدریجی دندانها را ایجاد میکند |
اورینگ | سیم را داخل شیار براکت نگه میدارد |
کش بین فکی | در صورت تجویز، بین نقاط مشخص فک بالا و پایین نیرو ایجاد میکند |
پاورچین | چند حلقه الاستومری بههمپیوسته است که برای ایجاد نیروی بیشتر در بخش مشخصی از درمان استفاده میشود |
این تفاوت مهم است، چون اصطلاح «کش ارتودنسی» گاهی برای چند وسیله متفاوت استفاده میشود.
انواع اورینگ ارتودنسی چیست؟
انواع اورینگ ارتودنسی را میتوان از نظر جنس، رنگ و نوع براکت بررسی کرد. در درمان معمول، چیزی که بیشتر برای بیمار قابل مشاهده است، تفاوت رنگ اورینگهاست؛ اما از نظر بالینی، جنس و ویژگیهای مکانیکی ماده نیز اهمیت دارد.
۱. اورینگهای الاستومری
این حلقهها از مواد الاستومری ساخته میشوند و برای نگه داشتن سیم داخل براکت به کار میروند. مطالعات نشان دادهاند که مواد الاستومری در محیط دهان به مرور دچار تغییرات فیزیکی میشوند؛ بنابراین اورینگها معمولاً در جلسات دورهای درمان بررسی و در صورت نیاز تعویض میشوند.
۲. لیگاچ فلزی
در بعضی درمانها، به جای حلقه الاستومری از لیگاچ سیمی استفاده میشود. بنابراین «لیگاچ» الزاماً به معنی اورینگ رنگی نیست؛ اورینگ یکی از انواع لیگاچ است.
۳. براکتهای خود لیگاچ
در این نوع براکت، یک در یا کلیپ روی براکت وظیفه نگه داشتن سیم را انجام میدهد و در نتیجه اورینگ برای بستن سیم به براکت لازم نیست.
نکته: اورینگ را با کشهای بین فکی اشتباه نگیرید. کش بین فکی ممکن است توسط خود بیمار طبق دستور متخصص گذاشته و برداشته شود، اما اورینگ متصل به براکت معمولاً در مطب توسط متخصص نصب یا تعویض میشود.
رنگ های اورینگ ارتودنسی چه تفاوتی با هم دارند؟
تفاوت اصلی رنگ اورینگها در ظاهر است و انتخاب رنگ معمولاً به ترجیح بیمار و گزینههای موجود در مطب بستگی دارد. رنگ اورینگ به خودی خود باعث سریعتر یا کندتر شدن حرکت دندان نمیشود؛ عملکرد بالینی آن به نوع ماده و نقش آن در سیستم ارتودنسی مربوط است.
با این حال، ثبات رنگ همه اورینگها یکسان نیست. پژوهشها نشان دادهاند که لیگاچهای الاستومری در محیط دهان میتوانند دچار تغییر رنگ شوند و میزان تغییر به نوع ماده و شرایط استفاده بستگی دارد.
اگر انتخاب رنگ برایتان مهم است، میتوانید مقاله «بهترین رنگ کش ارتودنسی چیست» را هم بخوانید تا درباره انتخاب رنگ و عواملی که باعث تغییر ظاهر آن میشوند بیشتر بدانید.
هنگام انتخاب رنگ به این نکات توجه کنید:
رنگهای خیلی روشن ممکن است با بعضی مواد غذایی سریعتر تغییر ظاهر دهند.
بعضی رنگها ممکن است روی دندانهای شما جلوه متفاوتی داشته باشند.
تغییر رنگ اورینگ لزوماً به معنی خراب شدن درمان نیست.
انتخاب رنگ را میتوان در جلسات تعویض با توجه به سلیقه شخصی تغییر داد.
گذاشتن اورینگ ارتودنسی چگونه انجام میشود؟
نصب اورینگ ارتودنسی معمولاً توسط متخصص ارتودنسی و با ابزار مخصوص انجام میشود. ابتدا سیم در جای مناسب خود داخل شیار براکت قرار میگیرد و سپس اورینگ روی براکت قرار داده میشود تا سیم ثابت بماند. AAO نیز اورینگ را یک حلقه کوچک میداند که سیم را داخل شیار براکت نگه میدارد.
بنابراین اگر منظورتان از نحوه گذاشتن اورینگ ارتودنسی این است که خودتان آن را در خانه نصب کنید، بهتر است این کار را به شکل روتین انجام ندهید. شکل قرارگیری اورینگ و وضعیت سیم بخشی از تنظیم دستگاه ارتودنسی است و دستکاری نادرست میتواند باعث جابهجایی یا آسیب به قطعات شود.
در مواردی که یک اورینگ در فاصله بین دو جلسه درمان از جای خود خارج شده، AAO برای برخی شرایط امکان برگرداندن آن با موچین تمیز و ضدعفونیشده را مطرح کرده، اما همزمان توصیه میکند متخصص ارتودنسی در جریان قرار گیرد و برای ترمیم تصمیمگیری شود.
تعویض اورینگ ارتودنسی هر چند وقت یک بار انجام میشود؟
زمان مشخص و یکسانی برای تعویض همه اورینگها وجود ندارد و برنامه تعویض به سیستم درمان و نظر متخصص بستگی دارد. در بسیاری از درمانها، اورینگها در جلسات تنظیم براکت تعویض میشوند؛ AAO نیز اشاره میکند که این حلقهها معمولاً در هر جلسه تعویض میشوند.
دلیل تعویض فقط تغییر رنگ نیست. مواد الاستومری در محیط دهان تحت تأثیر زمان، کشش، بزاق و شرایط دهان قرار میگیرند و ویژگیهای مکانیکی آنها تغییر میکند. پژوهشها درباره لیگاچهای الاستومری نیز کاهش نیرو و تغییر ویژگیهای ماده را در طول زمان نشان دادهاند.
آیا همه اورینگها باید دقیقاً در یک زمان تعویض شوند؟
خیر. برنامه درمانی هر بیمار متفاوت است و ممکن است متخصص بر اساس مرحله درمان، نوع براکت و وضعیت سیم و دندانها تصمیم متفاوتی بگیرد.
اگر اورینگ ارتودنسی افتاد چه کنیم؟
اگر یک اورینگ بیفتد، معمولاً جای نگرانی فوری نیست، اما بهتر است آن را به متخصص ارتودنسی اطلاع دهید. مهم است که خودتان سیم را جابهجا نکنید یا برای جبران آن، اورینگ دیگری را به شکل تصادفی روی براکت قرار ندهید.
افتادن اورینگ میتواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ برای مثال فشار غذایی، آسیب مکانیکی یا فرسودگی ماده. اگر فقط یک حلقه افتاده و سیم همچنان در وضعیت طبیعی خود قرار دارد، ممکن است مشکل فوری ایجاد نشود، اما تصمیم درباره نیاز به ترمیم به وضعیت همان براکت و مرحله درمان بستگی دارد.
چکلیست بعد از افتادن اورینگ ارتودنسی
محل افتادن اورینگ را بررسی کنید.
سیم را با دست یا زبان جابهجا نکنید.
اگر اورینگ را پیدا کردید، آن را نگه دارید یا دور بیندازید؛ قرار دادن مجدد بدون راهنمایی متخصص ضروری نیست.
با مطب تماس بگیرید و موضوع را اطلاع دهید.
اگر سیم بیرون زده و به گونه یا لب آسیب میزند، موضوع را هنگام تماس با مطب مطرح کنید.
اگر اورینگ ارتودنسی پاره یا شل شد چه کار کنیم؟
پاره شدن اورینگ ارتودنسی معمولاً به این معنی نیست که کل درمان خراب شده است، اما بهتر است متخصص از آن مطلع شود. اگر اورینگ پاره شده ولی سیم همچنان در جای خود قرار دارد، ممکن است فقط به یک تنظیم ساده نیاز باشد؛ اما اگر سیم از شیار براکت خارج شده یا براکت نیز آسیب دیده باشد، شرایط متفاوت است.
در چنین موقعیتی بهتر است به جای امتحان کردن روشهای مختلف در خانه، وضعیت را به متخصص اطلاع دهید. AAO نیز در صورت جدا شدن لیگاچ الاستومری، اطلاع دادن به ارتودنتیست و هماهنگی برای ترمیم را توصیه میکند.
هشدار: اگر همراه با افتادن اورینگ، سیم تیز شده، براکت جدا شده، زخم قابل توجه ایجاد شده یا درد و آسیب بافتی دارید، برای تعیین نیاز به مراجعه زودتر با مطب تماس بگیرید.
آیا اورینگ ارتودنسی باعث پوسیدگی یا التهاب لثه میشود؟
خود اورینگ به تنهایی علت پوسیدگی نیست، اما وجود براکت و لیگاچ میتواند تمیز کردن بعضی قسمتهای دندان را دشوارتر کند. پلاک میتواند اطراف براکتها تجمع پیدا کند و به همین دلیل رعایت بهداشت دهان در طول درمان ثابت اهمیت زیادی دارد. پژوهشهای مقایسهای نیز درباره تأثیر لیگاچهای الاستومری بر تجمع میکروبی و سلامت بافت لثه انجام شده است.
برای مراقبت بهتر:
دندانها را طبق دستور متخصص و با دقت کافی مسواک بزنید.
اطراف براکت و زیر سیم را بهخوبی تمیز کنید.
از ابزارهای بین دندانی در صورت توصیه متخصص استفاده کنید.
مصرف مداوم خوراکیها و نوشیدنیهای شیرین را محدود کنید.
در جلسات تعیینشده، وضعیت دندانها و لثهها بررسی شود.
چه غذاهایی میتوانند باعث افتادن اورینگ ارتودنسی شوند؟
اورینگ به تنهایی معمولاً به دلیل یک غذای خاص از بین نمیرود، اما غذاهای بسیار سفت، چسبناک یا جویدنی میتوانند به اجزای براکت فشار وارد کنند. به همین دلیل AAO توصیه میکند افراد دارای براکت از غذاهای سخت و چسبناک که ممکن است به دستگاه آسیب بزنند، دوری کنند.
بهتر است در طول درمان مراقب این موارد باشید:
یخ و خوراکیهای بسیار سفت
آبنباتهای سخت یا چسبناک
تکههای بزرگ و سفت مواد غذایی
خوراکیهایی که نیاز به گاز زدن مستقیم و شدید دارند
مواد چسبندهای که اطراف براکت باقی میمانند
اگر خوردن یک ماده غذایی باعث شل شدن براکت یا اورینگ شد، آن را با فشار بیشتر امتحان نکنید؛ وضعیت قطعه را بررسی و در صورت نیاز با متخصص تماس بگیرید.
سناریوی رایج: اورینگ هنگام غذا خوردن افتاده است
فرض کنید فردی بعد از خوردن یک خوراکی متوجه میشود یکی از کشهای رنگی براکتش دیگر وجود ندارد. اولین واکنش ممکن است این باشد که تصور کند دندان دیگر نیروی لازم را دریافت نمیکند و درمان متوقف شده است.
در چنین شرایطی، اول باید دید سیم هنوز داخل براکت قرار دارد یا نه. اگر سیم سر جای خود است و فقط اورینگ افتاده، معمولاً موضوع با یک تماس با مطب و بررسی زمان مراجعه بعدی قابل مدیریت است؛ اگر سیم یا براکت هم جابهجا شده باشد، ممکن است نیاز به بررسی زودتر وجود داشته باشد.
اورینگ ارتودنسی با کش بین فکی چه تفاوتی دارد؟
این دو قطعه از نظر ظاهر ممکن است برای بیمار شبیه هم باشند، اما کاربردشان متفاوت است.
ویژگی | اورینگ | کش بین فکی |
|---|---|---|
محل استفاده | دور براکت | بین نقاط مشخص فک بالا و پایین یا طبق طراحی درمان |
وظیفه اصلی | نگه داشتن سیم داخل براکت | ایجاد نیروی اضافه برای اصلاح حرکت دندان یا رابطه فکی |
نصب | معمولاً توسط متخصص | معمولاً توسط بیمار طبق دستور متخصص |
امکان انتخاب رنگ | معمولاً بله | بسته به نوع و برند متفاوت است |
نیاز به دستور مشخص | بخشی از سیستم براکت است | بله، باید دقیقاً طبق دستور استفاده شود |
AAO تأکید میکند که کشهای بین فکی باید در نقاط مشخص و طبق دستور متخصص استفاده شوند و بیشتر یا کمتر کردن آنها بدون دستور میتواند نتیجه مطلوب را مختل کند.
آیا اورینگ در ارتودنسی ثابت شمال تهران تفاوت خاصی دارد؟
از نظر عملکرد، محل ارائه خدمات به خودی خود باعث تفاوت در ماهیت اورینگ نمیشود. آنچه اهمیت دارد نوع براکت، سیم، مواد مورد استفاده و برنامه درمانی است که متخصص برای هر بیمار تعیین میکند.
اگر در حال بررسی درمان ارتودنسی ثابت شمال تهران هستید، هنگام مشاوره بهتر است فقط درباره رنگ کش سؤال نکنید؛ نوع براکت، روش نگه داشتن سیم، برنامه جلسات و نحوه رسیدگی به مشکلات احتمالی را هم بپرسید.
چه زمانی باید بعد از مشکل اورینگ سریعتر مراجعه کرد؟
افتادن یک اورینگ به تنهایی معمولاً یک وضعیت اورژانسی محسوب نمیشود. اما بعضی علائم نشان میدهند که بهتر است موضوع را سریعتر با متخصص مطرح کنید:
توجه | این علائم را جدی بگیرید
سیم به شکل واضح جابهجا شده و به بافت دهان آسیب میزند.
براکت از روی دندان جدا شده است.
درد شدید یا رو به افزایش دارید.
زخم قابل توجهی در لب، گونه یا لثه ایجاد شده است.
قطعهای از دستگاه باعث مشکل جدی در جویدن یا بستن دهان شده است.
تورم قابل توجه یا علائم عفونت ایجاد شده است.
مشکل تنفسی یا بلع به وجود آمده است؛ در این حالت ارزیابی فوری پزشکی لازم است.
چند نکته ساده برای مراقبت از اورینگها
نکته | برای اینکه اورینگ کمتر دچار مشکل شود
غذاهای بسیار سفت و چسبناک را محدود کنید.
هنگام مسواک زدن، اطراف براکتها را با دقت تمیز کنید.
اورینگ را با ناخن یا ابزار خانگی دستکاری نکنید.
اگر اورینگ افتاد یا پاره شد، به جای نصب خودسرانه، با مطب هماهنگ کنید.
اگر پزشک از شما خواسته از کش بین فکی استفاده کنید، آن را با اورینگ براکت اشتباه نگیرید.
در صورت داشتن سابقه حساسیت به لاتکس، موضوع را پیش از درمان با متخصص مطرح کنید؛ برای مواد الاستومری گزینههای بدون لاتکس نیز وجود دارد.
جمعبندی؛ هرآنچه درباره اورینگ ارتودنسی باید بدانید
اورینگ ارتودنسی همان حلقه کوچک و معمولاً رنگی است که در براکتهای معمولی، سیم را داخل شیار براکت نگه میدارد. رنگ آن بیشتر جنبه ظاهری دارد، اما جنس و ویژگیهای مکانیکی لیگاچ در عملکرد آن اهمیت دارند. افتادن یا پاره شدن اورینگ معمولاً به معنی شکست درمان نیست، ولی بهتر است بدون دستکاری دستگاه، موضوع با متخصص هماهنگ شود.
اگر قصد شروع درمان یا بررسی وضعیت دستگاه ارتودنسی خود را دارید، مشاوره حضوری کمک میکند نوع براکت، وضعیت دندانها و نیازهای درمانی شما به صورت دقیق ارزیابی شود. برای آشنایی بیشتر با روند درمان و دریافت مشاوره از متخصص ارتودنسی زعفرانیه میتوانید اطلاعات خدمات دکتر قرهگزلو را بررسی کنید.
در صورتی که درباره اجزای ارتودنسی یا نحوه ادامه درمان سؤال دارید، میتوانید در جلسه مشاوره درباره نوع براکت، اورینگ و برنامه تنظیم دستگاه نیز با دکتر میترا قرهگزلو صحبت کنید.
