یکی از رایج ترین سوالات بیماران قبل از شروع درمان این است که مراحل ارتودنسی از اول تا آخر چگونه انجام می شود و در طول درمان باید منتظر چه اتفاقاتی باشند. برخلاف تصور بسیاری از افراد، ارتودنسی تنها به نصب براکت ها محدود نمی شود و شامل چندین مرحله تخصصی از معاینه اولیه تا تثبیت نتایج درمان است.
آشنایی با مراحل ارتودنسی به ترتیب باعث می شود بیمار با آمادگی بیشتری درمان را آغاز کند و همکاری بهتری با متخصص ارتودنسی داشته باشد.
مراحل انجام ارتودنسی به ترتیب چگونه است؟
مرحله | توضیح | زمان تقریبی |
|---|---|---|
معاینه و تشخیص | بررسی فک و دندان ها | 1 جلسه |
عکس برداری و قالب گیری | تهیه اطلاعات تشخیصی | 1 جلسه |
آماده سازی دهان | درمان پوسیدگی و جرم گیری | 1 تا 3 هفته |
نصب دستگاه ارتودنسی | شروع درمان فعال | 1 جلسه |
تنظیمات دوره ای | ویزیت های ماهانه | 12 تا 24 ماه |
برداشتن براکت ها | پایان درمان فعال | 1 جلسه |
استفاده از ریتینر | تثبیت نتیجه درمان | 6 تا 24 ماه |
مرحله اول: معاینه، مشاوره و تشخیص اولیه
اولین مرحله از درمان ارتودنسی، معاینه کامل دندان ها، فک و نحوه قرارگیری آن ها روی یکدیگر است. متخصص ارتودنسی وضعیت بایت، نامرتبی دندان ها، فاصله بین دندان ها و مشکلات فکی را بررسی می کند.

در این مرحله معمولاً تصاویر رادیوگرافی OPG و سفالومتری، عکس های داخل دهانی و عکس های صورت تهیه می شوند تا طرح درمان دقیق طراحی شود.
مرحله دوم: تهیه طرح درمان و قالب گیری یا اسکن دیجیتال
پس از بررسی تصاویر و مدارک تشخیصی، متخصص ارتودنسی بهترین روش درمان را انتخاب می کند. در این مرحله ممکن است از دندان ها قالب گیری سنتی انجام شود یا از اسکنر دیجیتال برای ساخت مدل سه بعدی استفاده شود.

مرحله سوم: درمان های آماده سازی قبل از ارتودنسی
پیش از نصب براکت ها، تمام مشکلات دهان و دندان باید درمان شوند.
این مرحله ممکن است شامل موارد زیر باشد:
ترمیم پوسیدگی ها
جرم گیری دندان
درمان بیماری های لثه
کشیدن دندان های اضافی یا نهفته در صورت نیاز

مرحله چهارم: نصب براکت ها یا شروع درمان ارتودنسی
در این مرحله درمان فعال آغاز می شود.

مراحل ارتودنسی ثابت
در ارتودنسی ثابت، براکت ها روی دندان ها چسبانده می شوند و سیم ارتودنسی از داخل آن ها عبور می کند. این مرحله معمولاً بین 60 تا 120 دقیقه زمان نیاز دارد.
مراحل ارتودنسی متحرک
در ارتودنسی متحرک، پلاک یا دستگاه متحرک پس از قالب گیری ساخته شده و به بیمار تحویل داده می شود. بیمار می تواند دستگاه را هنگام غذا خوردن خارج کند.
مراحل ارتودنسی نامرئی
مراحل ارتودنسی نامرئی شامل اسکن دیجیتال، طراحی سه بعدی و ساخت مجموعه ای از الاینرهای شفاف است که هر یک تا دو هفته تعویض می شوند.
نوع درمان | ابزار درمان | دفعات مراجعه |
|---|---|---|
ارتودنسی ثابت | براکت و سیم | هر 4 تا 6 هفته |
ارتودنسی متحرک | پلاک متحرک | هر 6 تا 8 هفته |
ارتودنسی نامرئی | الاینر شفاف | هر 6 تا 8 هفته |
مرحله پنجم: تنظیمات دوره ای و ویزیت های ماهانه

بخش اصلی درمان در این مرحله انجام می شود. متخصص ارتودنسی در هر جلسه وضعیت حرکت دندان ها را بررسی کرده و در صورت نیاز سیم ها را تعویض یا تنظیم می کند.
مرحله بعد از کش ارتودنسی چیست؟
کش های ارتودنسی یا الاستیک ها معمولاً برای اصلاح رابطه فک بالا و پایین استفاده می شوند. بعد از کش ارتودنسی معمولاً بیمار وارد مرحله تثبیت موقعیت فک و اصلاحات نهایی بایت می شود. در برخی بیماران پس از حذف کش ها، سیم های پایانی با انعطاف کمتر جایگزین می شوند تا جزئی ترین نامرتبی ها اصلاح شود.

مرحله آخر ارتودنسی؛ برداشتن براکت ها و پایان درمان فعال
زمانی که دندان ها به موقعیت مناسب برسند، براکت ها از روی دندان برداشته می شوند. این مرحله که دیباند نام دارد معمولاً بدون درد است و کمتر از یک ساعت زمان می برد. پس از برداشتن براکت ها سطح دندان ها پولیش می شود تا بقایای چسب از بین برود.
مرحله نهایی: استفاده از ریتینر یا نگهدارنده
بسیاری از بیماران تصور می کنند درمان پس از برداشتن براکت ها به پایان می رسد، در حالی که مهم ترین بخش حفظ نتیجه درمان، استفاده منظم از ریتینر است.
عدم استفاده از نگهدارنده می تواند باعث بازگشت تدریجی دندان ها به موقعیت قبلی شود.

مدت زمان هر مرحله از ارتودنسی چقدر است؟
مرحله درمان | مدت زمان معمول |
|---|---|
معاینه و تشخیص | 1 روز |
قالب گیری و طرح درمان | 1 تا 2 هفته |
آماده سازی دهان | 1 تا 3 هفته |
درمان فعال ارتودنسی | 12 تا 24 ماه |
استفاده از کش ها | 2 تا 8 ماه |
استفاده از ریتینر | 6 تا 24 ماه |
جمع بندی
آشنایی با مراحل ارتودنسی از اول تا آخر می تواند نگرانی بسیاری از بیماران را قبل از شروع درمان کاهش دهد و باعث شود با دید واقع بینانه تری وارد این مسیر شوند. روند درمان ارتودنسی معمولاً از معاینه و بررسی وضعیت دندان ها و فک آغاز می شود و پس از قالب گیری، نصب براکت ها یا الاینرها، جلسات تنظیم دوره ای، استفاده از کش های ارتودنسی و در نهایت برداشتن دستگاه ها ادامه پیدا می کند. اما برخلاف تصور بسیاری از افراد، مرحله آخر ارتودنسی پایان درمان نیست و استفاده منظم از ریتینر یا نگهدارنده نقش بسیار مهمی در حفظ نتایج به دست آمده دارد.
مدت زمان و جزئیات مراحل انجام ارتودنسی ممکن است در ارتودنسی ثابت، متحرک یا نامرئی تفاوت هایی داشته باشد، اما هدف نهایی در تمام روش ها رسیدن به لبخندی زیبا، عملکرد صحیح فک و حفظ سلامت دندان ها در بلند مدت است. همکاری بیمار، رعایت توصیه های متخصص ارتودنسی و مراجعه منظم برای ویزیت های دوره ای می تواند تاثیر قابل توجهی در موفقیت درمان و کوتاه تر شدن زمان ارتودنسی داشته باشد.




