مقدمه
وقتی فاصلهای بین دو دندان جلویی دیده میشود، اولین سؤال معمولاً ساده است: «میشود این فاصله را با مواد سفید پر کرد؟» پاسخ کوتاه این است که در بسیاری از موارد بله؛ اما نه برای همه افراد و نه پیش از مشخص شدن علت فاصله.
پر کردن فاصله دندان جلو ممکن است با کامپوزیت رزین، ارتودنسی، الاینرهای شفاف، ونیر یا در بعضی شرایط با ترکیبی از درمانهای ارتودنسی و لثه انجام شود. انتخاب بین این روشها تنها به اندازه فضای خالی مربوط نیست؛ نسبت عرض دندانها، وضعیت بایت، سلامت لثه، وجود دندان غایب یا کوچک، فرنوم لب و حتی زمان ایجاد فاصله اهمیت دارد. AAO نیز تأکید میکند فاصله دندانی میتواند صرفاً یک ویژگی ظاهری باشد یا بخشی از یک مسئله ارتودنسی و بایت محسوب شود.
به همین دلیل، تصمیم درست معمولاً از این سؤال شروع نمیشود که «کامپوزیت بهتر است یا ارتودنسی؟»؛ سؤال دقیقتر این است: چرا این فاصله ایجاد شده و برای اصلاح آن باید دندان را جابهجا کنیم یا فقط فرم آن را تغییر دهیم؟
فاصله بین دندانهای جلو یا دیاستما چیست؟
به فضای مشخص بین دو دندان، دیاستما (Diastema) گفته میشود. این فاصله میتواند بین هر دو دندان ایجاد شود، اما شناختهشدهترین نوع آن فاصله بین دو دندان پیشین فک بالاست که Midline Diastema نام دارد.
وجود دیاستما لزوماً بیماری نیست. فردی ممکن است سالها فاصله ثابتی بین دندانهای سالم داشته باشد و هیچ مشکل عملکردی نیز تجربه نکند. در چنین شرایطی، بستن فاصله بیشتر یک انتخاب زیبایی است.
شرایط زمانی متفاوت میشود که فاصله تازه ایجاد شده، بزرگتر شده یا همراه با خونریزی لثه، لق شدن دندان یا تغییر بایت باشد. در این حالت ابتدا باید علت بررسی شود، زیرا بیماریهای پیشرفته لثه میتوانند با از دست رفتن بافت نگهدارنده دندان، موجب حرکت و جدا شدن دندانها شوند.

چرا بین دندانهای جلو فاصله ایجاد میشود؟
پیش از پر کردن دندان باید علت آن مشخص شود. دو فرد ممکن است ظاهراً فاصلهای مشابه داشته باشند، اما علت و درمان مناسبشان کاملاً متفاوت باشد.
دلایل رایج عبارتاند از:
تفاوت میان اندازه دندانها و عرض قوس فکی
کوچک بودن بعضی دندانها، بهویژه دندانهای پیشین کناری
نبود مادرزادی یا از دست رفتن یک دندان
وجود بعضی دندانهای اضافه که مسیر رویش را تغییر میدهند
الگوهای نامناسب بایت یا قرارگیری دندانها
فشار مداوم زبان به دندانهای جلو در برخی افراد
بعضی عادتهای دهانی در کودکی
اتصال خاص یا حجیم فرنوم لب
بیماریهای لثه و کاهش حمایت استخوانی اطراف دندان
در کودکان، فاصله بین دندانهای جلو میتواند بخشی از رشد طبیعی دندانها باشد و با ادامه رویش دندانهای دائمی، بهخصوص دندانهای نیش، کاهش پیدا کند. به همین علت دیدن فاصله در سنین رشد بهتنهایی دلیل کافی برای شروع درمان تهاجمی نیست.
آیا فرنوم لب همیشه باید جراحی شود؟
خیر. فرنوم همان بافتی است که قسمت داخلی لب را به لثه متصل میکند. در بعضی افراد شکل یا محل اتصال آن میتواند با باقی ماندن فاصله خط میانی ارتباط داشته باشد، اما وجود فرنوم برجسته بهتنهایی به معنای ضرورت فرنکتومی نیست.
یک مرور سیستماتیک نشان داده است که درباره نقش فرنوم و زمان مناسب جراحی هنوز همه متخصصان اتفاقنظر کامل ندارند. در کودکان، منابع علمی توصیه میکنند پیش از تصمیم برای جراحی، مراحل رویش دندانهای دائمی و سایر علتهای دیاستما بررسی شوند؛ در بسیاری از موارد نیز فرنکتومی در هماهنگی با درمان ارتودنسی برنامهریزی میشود، نه بهعنوان یک اقدام مستقل و عجولانه.
نکته بالینی:
وجود فاصله بهتنهایی دلیل کافی برای کوتاه کردن فرنوم، تراش دندان یا انجام ونیر نیست. درمان زمانی منطقی است که علت، سلامت لثه، فرم دندانها و بایت همگی در یک طرح درمان دیده شوند.
روشهای پر کردن فاصله دندان جلو
انتخاب روش به این بستگی دارد که آیا باید شکل دندان تغییر کند یا موقعیت دندان. همین تفاوت، مرز اصلی میان درمانهای ترمیمی مانند کامپوزیت و درمان ارتودنسی است.
روش | چه کاری انجام میدهد؟ | معمولاً برای چه شرایطی بررسی میشود؟ | نکته مهم |
|---|---|---|---|
کامپوزیت باندینگ | افزایش کنترلشده عرض دندان | فاصلههای محدود و تناسب مناسب بایت | فرم و نسبت دو دندان باید طبیعی باقی بماند |
ارتودنسی ثابت | جابهجایی واقعی دندانها | فاصله همراه با مشکلات موقعیت دندان یا بایت | پس از درمان معمولاً برنامه نگهدارنده لازم است |
الاینر شفاف | حرکت مرحلهای دندانها | برخی انواع فاصله و مالاکلوژن | مناسب بودن آن باید توسط متخصص ارزیابی شود |
ونیر سرامیکی | تغییر فرم و نمای سطح جلویی دندان | موارد منتخب زیبایی و اصلاح فرم | ممکن است نسبت به کامپوزیت مداخله بیشتری روی دندان لازم داشته باشد |
درمان لثه | کنترل التهاب و بیماری بافت نگهدارنده | فاصله جدید ناشی از بیماری پریودنتال | درمان زیبایی باید پس از کنترل بیماری انجام شود |
فرنکتومی | اصلاح اتصال فرنوم | تنها در موارد دارای اندیکاسیون | زمان انجام آن باید با طرح درمان هماهنگ باشد |
پر کردن فاصله دندان جلو با مواد سفید چگونه انجام میشود؟
عبارت «مواد سفید» معمولاً به کامپوزیت رزین همرنگ دندان اشاره دارد. در روش Dental Bonding، دندانپزشک با افزودن مقدار کنترلشدهای از کامپوزیت به کناره دندانها، عرض آنها را تغییر میدهد تا فضای بینشان بسته شود.
مزیت مهم این روش در کیس مناسب، محافظهکارانه بودن آن است. در بسیاری از درمانهای باندینگ مستقیم نیازی به تراش وسیع ساختمان سالم دندان وجود ندارد؛ با این حال میزان آمادهسازی دقیق به وضعیت هر دندان بستگی دارد.
مرحله مهم فقط «اضافه کردن ماده» نیست. متخصص ترمیمی باید تناسب عرض و طول دندان، خط وسط، شکل لبهها، نقطه تماس دو دندان، پروفایل خروج دندان از لثه و امکان تمیز کردن فضای بین دندانی را نیز در نظر بگیرد.
مطالعات بالینی نشان دادهاند که کامپوزیت مستقیم میتواند برای بستن دیاستما عملکرد قابل قبولی داشته باشد، اما مانند هر ترمیم دیگری امکان لبپریدگی، شکستگی، تغییر رنگ یا نیاز به ترمیم و پولیش مجدد وجود دارد. طول عمر دقیق برای همه افراد یکسان نیست و به بایت، عادتهای دهانی، کیفیت درمان و مراقبت فرد بستگی دارد.
چه زمانی کامپوزیت انتخاب منطقیتری است؟
تصور کنید فردی فاصله محدود و قدیمی بین دو دندان جلو دارد. لثه سالم است، دندانها در محل مناسبی قرار گرفتهاند و افزایش جزئی عرض دندانها تناسب ظاهری را به هم نمیزند.
در چنین سناریویی، پس از معاینه ممکن است پر کردن فاصله دندان جلو با مواد سفید گزینه قابل بررسی باشد.
اما اگر برای بستن همان فاصله مجبور شویم دندانها را آنقدر پهن کنیم که شکل طبیعی آنها از بین برود، بهتر است قبل از انجام کامپوزیت، درمان ارتودنسی یا یک طرح ترکیبی بررسی شود.
بستن فاصله میان دندانهای جلو با ارتودنسی
ارتودنسی به جای اضافه کردن ماده، دندان را به موقعیت جدید منتقل میکند. اگر فاصله بخشی از یک الگوی گستردهتر مانند فاصلههای متعدد، چرخش دندان، مشکل خط وسط، بیرونزدگی دندانها یا ناهماهنگی بایت باشد، متخصص ممکن است ارتودنسی را نسبت به باندینگ صرف منطقیتر بداند.
AAO تأکید میکند که فاصله دندانی میتواند ناشی از دندانهای کوچک، دندان غایب، اندازه قوس فکی و سایر عوامل مرتبط با مالاکلوژن باشد و انتخاب درمان باید بر اساس ارزیابی کامل ارتودنسی انجام شود.
در بعضی بیماران براکت ثابت مناسبتر است و در برخی دیگر امکان استفاده از الاینرهای شفاف وجود دارد. انتخاب دستگاه تنها بعد از بررسی روابط فکی، میزان حرکت موردنیاز، سلامت پریودنتال و همکاری بیمار معنی پیدا میکند.
آیا فاصله بعد از ارتودنسی دوباره باز میشود؟
حرکت دندان پس از پایان ارتودنسی ممکن است رخ دهد و به همین علت مرحله Retention یا نگهداری بخش مهمی از درمان است. نوع نگهدارنده و مدت استفاده از آن برای همه افراد یکسان نیست و توسط متخصص تعیین میشود.
در دیاستمای خط میانی، توجه به علت اولیه فاصله اهمیت بیشتری دارد. اگر عامل زمینهای نادیده گرفته شود، احتمال بازشدن مجدد فاصله میتواند بیشتر شود.

کامپوزیت بهتر است یا ارتودنسی؟
این دو روش رقیب یکدیگر نیستند؛ هرکدام مسئله متفاوتی را حل میکنند.
کامپوزیت شکل دندان را تغییر میدهد. ارتودنسی موقعیت دندان را تغییر میدهد.
اگر دندانها در موقعیت مطلوب قرار داشته باشند و مشکل اصلی، کوچک بودن نسبی عرض آنها باشد، کامپوزیت میتواند منطقی باشد. اگر دندانها از محل مناسب فاصله گرفته باشند یا بایت نیاز به اصلاح داشته باشد، تنها پهن کردن دندان با کامپوزیت الزاماً علت مسئله را حل نمیکند.
گاهی نیز بهترین طرح درمان، ترکیبی است؛ ابتدا با ارتودنسی موقعیت دندانها تنظیم میشود و سپس با میزان محدودی کامپوزیت، تناسب شکل دندان اصلاح میشود.
چک لیست هنگام انتخاب روش درمان این موارد باید بررسی شوند
☐ علت ایجاد فاصله
☐ وضعیت لثه و استخوان نگهدارنده
☐ اندازه و فرم دندانهای جلو
☐ وضعیت خط وسط
☐ تماس دندانهای فک بالا و پایین
☐ وجود دندان غایب یا کوچک
☐ وضعیت فرنوم
☐ انتظار بیمار از نتیجه ظاهری
☐ میزان حفظ ساختمان سالم دندان
☐ نیاز احتمالی به نگهدارنده پس از درمان
ونیر برای اصلاح فاصله خالی بین دندانها
ونیرهای سرامیکی نیز میتوانند بعضی فاصلههای دندانی را از نظر ظاهری اصلاح کنند. آنها پوستههای سرامیکی هستند که روی سطح جلویی دندان قرار میگیرند و علاوه بر عرض دندان، امکان تغییر فرم و بعضی ویژگیهای ظاهری را فراهم میکنند.
با این حال، صرف وجود فاصله به این معنا نیست که ونیر انتخاب اول است. اگر دندان سالم باشد و یک درمان محافظهکارانهتر بتواند هدف بیمار را برآورده کند، باید مزایا و محدودیتهای گزینههای مختلف پیش از تصمیمگیری توضیح داده شود.
یک کارآزمایی بالینی در بیماران دارای چند دیاستما نشان داده است که هم کامپوزیت مستقیم و هم لمینیت سرامیکی میتوانند عملکرد قابل قبولی داشته باشند؛ انتخاب بین آنها باید بر اساس شرایط دندان و اهداف درمان انجام شود، نه صرفاً تصور اینکه یک روش برای همه بیماران بادوامتر است.
اگر فاصله دندان جلو تازه ایجاد شده باشد چه؟
اینجا موضوع از زیبایی مهمتر میشود.
فاصلهای که در بزرگسالی بدون سابقه قبلی ایجاد شده یا بهتدریج بیشتر میشود، بهتر است پیش از پر کردن با کامپوزیت از نظر سلامت لثه و بافت نگهدارنده بررسی شود. بیماری پریودنتال میتواند استخوان و لیگامانهای اطراف دندان را آسیب بزند و باعث لق شدن یا جدا شدن دندانها شود.
نکته مهم: چه زمانی معاینه را به تعویق نیندازیم؟
اگر همراه با فاصله جدید، یکی از این علائم را دارید، ارزیابی دندانپزشکی اهمیت بیشتری پیدا میکند:
خونریزی مکرر لثه
قرمزی یا تورم لثه
لق شدن دندان
عقب رفتن قابلتوجه لثه
ترشح چرکی اطراف لثه
بوی بد دهان مداوم
تغییر محسوس در نحوه قرار گرفتن دندانها روی یکدیگر
افزایش تدریجی فاصله بین دندانها
American Academy of Periodontology، جدا شدن یا لق شدن دندانها را از علائم هشداردهنده بیماری پریودنتال میداند.
جرم دندان چه ارتباطی با فاصله دندانها دارد؟
خود جرم دندان معمولاً به این معنا نیست که «جرم، دندانها را مستقیماً از هم هل داده است». مسئله اصلی این است که تجمع پلاک و جرم میتواند با التهاب لثه و در موارد پیشرفتهتر با بیماری پریودنتال همراه باشد؛ بیماریای که در صورت پیشرفت میتواند بافت و استخوان نگهدارنده دندان را تخریب کرده و زمینه حرکت دندان را فراهم کند.
اگر پیش از پر کردن فاصله دندان جلو جرم قابل توجه، خونریزی یا التهاب لثه وجود داشته باشد، معمولاً ابتدا سلامت لثه ارزیابی و در صورت نیاز جرمگیری یا درمان پریودنتال انجام میشود. درمان زیبایی روی لثه ناسالم، ترتیب درمانی مناسبی نیست.
چرا جرمگیری در خانه توصیه نمیشود؟
پلاک نرم تا حد زیادی با مسواک زدن صحیح و تمیز کردن فضای بین دندانها کنترل میشود. اما وقتی پلاک معدنی و تبدیل به جرم یا Calculus شد، ADA توضیح میدهد که دیگر با مسواک و نخ دندان برداشته نمیشود و نیاز به پاکسازی حرفهای دارد.
استفاده از ابزارهای فلزی، جرمگیرهای دستی یا وسایل اینترنتی در خانه انتخاب مناسبی نیست. تشخیص محل جرم زیر لثه، میزان چسبندگی آن و وضعیت بافت اطراف دندان نیازمند ارزیابی حرفهای است و دستکاری نادرست میتواند به لثه یا سطح ریشه آسیب برساند.
پس اگر جرم دارید، مسیر درست جرمگیری توسط دندانپزشک یا تیم حرفهای درمان است؛ نه تلاش برای تراشیدن جرم در خانه.
پر کردن فاصله دندان جلو در کودکان
فاصله بین دندانهای کودک را نباید دقیقاً با همان معیار بزرگسال ارزیابی کرد. طی دوره دندانهای مختلط، شکل قوس دندانی و محل دندانهای پیشین در حال تغییر است و بعضی دیاستماها با رویش دندانهای دائمی کاهش پیدا میکنند.
اگر فاصله زیاد باشد، با رویش غیرطبیعی دندان همراه شود یا دندان اضافه، دندان غایب، عادت دهانی پایدار یا مشکل بایت مطرح باشد، ارزیابی ارتودنسی میتواند مشخص کند آیا فقط پیگیری لازم است یا مداخله درمانی.
این موضوع بهخصوص درباره فرنکتومی اهمیت دارد. انجام جراحی فقط به دلیل دیده شدن فاصله یا ظاهر برجسته فرنوم، بدون بررسی مرحله رشد و وضعیت دندانهای دائمی، رویکرد مناسبی نیست.
هزینه بستن فاصله دندان جلو چقدر است؟
برای هزینه بستن فاصله دندان جلو یک عدد واحد وجود ندارد، چون روش درمان میتواند از یک باندینگ محدود تا درمان ارتودنسی کامل متفاوت باشد.
قیمت پر کردن فاصله دندان جلو معمولاً تحت تأثیر این عوامل قرار میگیرد:
روش انتخابی؛ کامپوزیت، ارتودنسی، الاینر یا ونیر
تعداد دندانهایی که نیاز به اصلاح دارند
مقدار و محل فاصله
وضعیت فرم اولیه دندانها
نیاز یا عدم نیاز به درمان لثه
پیچیدگی بایت
آزمایشها، تصاویر یا رکوردهای تشخیصی موردنیاز
نیاز به نگهدارنده پس از ارتودنسی
نیاز احتمالی به همکاری چند تخصص
برای مثال، ممکن است شخصی تنها به اصلاح فرم دو دندان نیاز داشته باشد؛ در حالی که فرد دیگری با ظاهر مشابه فاصله، ابتدا به درمان لثه و سپس ارتودنسی احتیاج داشته باشد. مقایسه قیمت این دو درمان بدون معاینه اطلاعات مفیدی به بیمار نمیدهد.
به همین دلیل برای اعلام قیمت پر کردن فاصله دندان جلو بهتر است ابتدا نوع درمان مشخص شود و سپس هزینه همان طرح درمان توضیح داده شود.
آیا پر کردن فاصله دندان جلو باعث بزرگ دیده شدن دندان میشود؟
اگر حجم کامپوزیت بدون توجه به نسبتهای دندان اضافه شود، این احتمال وجود دارد. یکی از نکات مهم در طراحی درمان این است که بستن فضای خالی نباید به قیمت ایجاد دو دندان غیرطبیعی و بیش از حد پهن تمام شود.
برای نمونه، اگر فاصله نسبت به عرض دندانها زیاد باشد، تقسیم تمام فضا فقط میان دو دندان مرکزی ممکن است تناسب آنها را تغییر دهد. در چنین شرایطی متخصص میتواند ارتودنسی، توزیع فضای متفاوت یا درمان ترکیبی را بررسی کند.
همین ارزیابی تفاوت میان «صرفاً پر کردن فضای خالی» و طراحی یک درمان هماهنگ با لبخند را ایجاد میکند.
آیا برای بستن فاصله دندان تراش لازم است؟
در باندینگ کامپوزیت، هدف معمولاً حفظ حداکثری ساختمان سالم دندان است و در برخی کیسها میتوان درمان را با آمادهسازی بسیار محدود انجام داد. اما نمیتوان برای همه بیماران از قبل گفت هیچ تغییری روی سطح دندان لازم نیست.
در ونیر سرامیکی نیز مقدار آمادهسازی بسته به فرم، موقعیت دندان و نوع درمان متفاوت است. به همین دلیل عباراتی مانند «کاملاً بدون تراش برای همه» یا «حتماً باید دندان تراشیده شود» هر دو بیش از حد مطلق هستند.
مراحل ارزیابی پیش از اصلاح فاصله دندانها
یک ارزیابی دقیق معمولاً از مشاهده فاصله فراتر میرود.
متخصص ممکن است سلامت دندان و لثه، اندازه و تقارن دندانها، خط وسط، بایت، موقعیت ریشهها، وضعیت فرنوم و سابقه تغییر فاصله را بررسی کند. بسته به شرایط، تصاویر رادیوگرافی یا رکوردهای ارتودنسی نیز ممکن است لازم باشند.
در کودکان مرحله رویش دندانها اهمیت ویژه دارد؛ در بزرگسالانی که فاصله تازه ایجاد شده نیز سلامت پریودنتال باید جدیتر ارزیابی شود.

یک سناریوی بالینی رایج
دو نفر را تصور کنید که هر دو فاصلهای بین دندانهای جلویشان دارند.
در فرد اول، فاصله سالها ثابت بوده، لثه سالم است، بایت مشکل قابل توجهی ندارد و دندانهای جلو نسبت به قوس دندانی کمی باریک هستند. در این شرایط ممکن است پس از ارزیابی، کامپوزیت باندینگ بهعنوان یکی از گزینههای محافظهکارانه مطرح شود.
در فرد دوم، فاصله طی یک یا دو سال بیشتر شده و همزمان خونریزی لثه و کمی حرکت دندان وجود دارد. در این وضعیت، اولویت پر کردن فاصله نیست؛ ابتدا باید سلامت لثه و استخوان نگهدارنده بررسی و در صورت نیاز درمان شود. پس از تثبیت شرایط میتوان درباره ارتودنسی یا درمان زیبایی تصمیم گرفت.
ظاهر مشکل مشابه است، اما طرح درمان یکسان نیست. همین موضوع اهمیت معاینه پیش از انتخاب روش را نشان میدهد.
برای انتخاب روش مناسب چه چیزی از متخصص بپرسیم؟
پیش از شروع درمان میتوانید چند سؤال ساده اما مهم مطرح کنید:
علت اصلی فاصله من چیست؟
آیا سلامت لثه و استخوان اطراف دندان مناسب است؟
اگر کامپوزیت انجام شود، تناسب عرض دندانها چگونه حفظ میشود؟
آیا حرکت ارتودنسی نسبت به افزایش عرض دندان نتیجه منطقیتری دارد؟
اگر درمان ارتودنسی انجام شود، چه برنامهای برای نگهداری نتیجه وجود دارد؟
آیا فرنوم در ایجاد فاصله نقش دارد یا صرفاً از نظر ظاهری برجسته است؟
آیا ابتدا نیاز به جرمگیری یا درمان لثه وجود دارد؟
درمان پیشنهادی چه محدودیتهایی دارد؟
پاسخ روشن به این پرسشها کمک میکند فرد به جای انتخاب درمان صرفاً بر اساس قیمت یا سرعت، دلیل علمی طرح درمان را نیز بداند.
جمعبندی
پر کردن فاصله دندان جلو از آن درمانهایی است که ظاهر سادهای دارد اما انتخاب روش آن به چند عامل وابسته است. فاصلهای که ناشی از فرم کوچک دندان باشد با فاصلهای که بر اثر حرکت دندان، ناهماهنگی بایت یا بیماری لثه ایجاد شده، درمان یکسانی ندارد.
کامپوزیت میتواند برای بعضی بیماران روشی محافظهکارانه برای بستن فاصله باشد. در شرایط دیگر، ارتودنسی یا درمان ترکیبی امکان اصلاح علت اصلی را فراهم میکند. اگر فاصله تازه ایجاد شده یا همراه با خونریزی، لق شدن دندان یا علائم لثه است، بهتر است ابتدا سلامت پریودنتال بررسی شود.
برای افرادی که در شمال تهران به دنبال ارزیابی تخصصی فاصله بین دندانهای جلو هستند، معاینه توسط متخصص ارتودنسی میتواند مشخص کند آیا نیاز به حرکت دندانها وجود دارد یا یک درمان ترمیمی محدود کفایت میکند.
برای آشنایی بیشتر با گزینههای درمان یا رزرو مشاوره میتوانید با دکتر میترا قرهگزلو، متخصص ارتودنسی در ارتباط باشید. انتخاب نهایی پس از بررسی شرایط دندان، لثه و فک هر فرد انجام میشود.
منابع علمی مورد استفاده
American Association of Orthodontists — Teeth Spacing: Causes, Concerns, and Treatment Options.
American Academy of Pediatric Dentistry — Management of the Developing Dentition and Occlusion in Pediatric Dentistry، نسخه ۲۰۲۶–۲۰۲۷.
American Academy of Periodontology — Gum Disease Information.
American Dental Association — Dental Floss/Interdental Cleaners و اطلاعات مربوط به Plaque/Calculus.
Cleveland Clinic — Diastema: Definition, Causes & Treatment، بازبینی پزشکی ۳ مارس ۲۰۲۶.
Tadros S, et al. Association between superior labial frenum and maxillary midline diastema: A systematic review.
Korkut B, Türkmen C. Longevity of direct diastema closure and recontouring restorations with resin composites.




